|
ELSEVIER KERSTNUMMER Kader bij artikel:
Simone Lamsma (22) Violist Waarom zij 'Een vioolbeul' noemde violist en dirigent Jaap van Zweden haar ooit. Sinds ze haar solodebuut maakte op veertienjarige leeftijd regent het prijzen. Zo won ze in 2006 de tweede prijs op de prestigieuze vierjaarlijkse International Violin Competition of Indianapolis en in 2003 de eerste prijs op het Nationaal Vioolconcours Oskar Back. Hoe Als kleuter kreeg ze vioolles op het Noord-Nederlands Conservatorium. Op haar negende stapte ze over naar het conservatorium in Amsterdam, waar Davina van Wely haar docent werd. 'We woonden in Friesland, mijn moeder bracht me één keer per week.' Twee jaar later verhuisde ze naar Engeland, om te studeren aan de Yehudi Menuhin School, een muziekinternaat in Surrey. Ze was met vijftien jaar de jongste bachelorstudent ooit op de Royal Academy of Music in Londen. In 2005 studeerde ze er cum laude af. Wat hierna 'Ik zou met veel dirigenten en toporkesten willen spelen. Maar het belangrijkste is de muziek zelf. Dat is mijn passie, en die wil ik met anderen delen.' FOTO-ESSAY: BOVEN HET MAAIVELD
Nederland, zesjesland? Helemaal niet. Kijk maar naar de tien talenten die Elsevier hier presenteert. Allemaal uitblinkers op hun vakgebied, of dat nou koken is, paardendressuur of de wetenschap. Is hun mentaliteit van hard werken – violist Simone Lamsma reisde toen ze negen was eens per week voor haar studie van Friesland naar Amsterdam - het begin van het einde voor het gelijkheidsdenken? Talenten hebben het niet altijd even makkelijk in Nederland. Want die vermaledijde 'zesjesmentaliteit' zit er bij velen al vroeg in. Tegenover een 6,5 kan best een 4,5 staan, berekent de calculerende scholier. Studenten zijn nauwelijks gemotiveerder. Afgelopen jaar hield het Leids universiteitsblad Mare een enquête onder 180 eerstejaars. Een meerderheid gaf aan tevreden te zijn met een zesje.
Onbegrijpelijk, vindt premier Jan Peter Balkenende (CDA). 'Waarom genoegen nemen met een zesje? Waarom middelmatigheid tot deugd verheffen? Waarom kunnen niet meer Nederlandse studenten cum laude afstuderen?' vroeg hij zich af in een toespraak bij de opening van dit academisch jaar. Onbegrijpelijk, vindt ook Roger Laeven, die cum laude afstudeerde in de studies actuariaat en econometrie en cum laude promoveerde. Hij wil een internationaal gewaardeerd wetenschapper worden.
Deze mentaliteit is nodig willen we de War for Talent winnen. Onderzoeksbureau McKinsey en wijlen de Amerikaanse consultant Peter Drucker bedachten die term eind vorige eeuw. Ze voorspelden dat het talent van de werknemer de belangrijkste factor zal worden in de concurrentieslag tussen bedrijven. Niks 'doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg': uitblinken moeten we. Net als dressuurruiter en meervoudig Nederlands en Europees jeugdkampioen Lotje Schoots, die zich ergert aan 'mensen die er niet vol voor gaan'.
Uit onderzoek blijkt dat zwakke leerlingen het in Nederland vergeleken met andere landen goed doen, maar dat onze beste 1 procent internationaal op een magere dertiende plaats eindigt. We hebben het zo druk met het optrekken van de zwakkeren, dat de sterken erbij inschieten. Zangeres Rajae El Mouhandiz nam het heft in eigen handen en richtte zelf een platenlabel op.
Verandering is moeilijk. Een poging van de Onderwijsraad om het middelbaar onderwijs aan te pakken, haalde onlangs niets uit. Wie geen voldoende weet te halen voor Nederlands, Engels en wiskunde, verdient volgens de raad geen diploma. Maar volgens PvdA-minister van Onderwijs Ronald Plasterk zou het plan dramatische consequenties hebben. Je kunt toch moeilijk de helft laten zakken.
Maar er gloort hoop. Sinds kort wagen de universiteiten zich aan masteropleidingen voor de beste studenten. 'Talent is een begrip dat in Nederland lange tijd is verguisd, maar het tij is aan het keren,' stelde oud-voorzitter José van Eijndhoven van de Rotterdamse Erasmus Universiteit bij haar vertrek vast. Ook de Universiteit van Amsterdam, bolwerk van gelijkheidsdenken, heeft weer 'plezier in verschil maken', zei voorzitter Sijbolt Noorda van de vereniging van universiteiten toen hij nog collegevoorzitter was.
En dit najaar bleek Nederland op de derde plaats te staan van de Global Talent Index, gehouden door het bureau Heidrick & Struggles. Vlak achter de Verenigde Staten en Canada. Ons land heeft namelijk een uitstekend 'vestigingsklimaat' voor talent. Nederlanders hebben hun eigen talenten misschien niet altijd even goed ontwikkeld, ze blinken wél uit in het aantrekken van buitenlandse hoogvliegers.
Bovendien, Nederlandse architecten, ontwerpers en kunstenaars worden wereldwijd bewonderd. De jonge ontwerpster Kiki van Eijk had al twee keer een solotentoonstelling op de prestigieuze meubelbeurs van Milaan. Zij trok zich ook nooit iets aan van die 'zesjesmentaliteit'. Er is, kortom, talent genoeg in Nederland.
© Elsevier
http://www.elsevier.nl/magazine/print/asp/artnr/ |
